शिक्षण सिकाइ

अध्ययनमा कसरी बानी लगाउने ?

१) उपयुक्त ठाउँ रोज्नुहोस् डिस्टर्ब’ नहुने ठाउँको वातावरण तपाईंले रोज्नुपर्ने हुन्छ। त्यस्तो वातावरण, जसले तपाईंको ध्यान पढाइमै मात्र केन्द्रित गरोस्। त्यसका लागि पुस्तकालय एउटा उपयुक्त स्थान हुन सक्छ। पुस्तकालय त एउटा उदाहरण भयो, तपाईंको ध्यान अन्यत्र नमोडिने जुनसुकै ठाउँमा बसेर अध्ययन गर्न सक्नुहुन्छ। तपाईंले अध्ययन गर्ने विश्वविद्यालय वा क्याम्पसमा पनि अध्ययनका लागि उपयुक्त स्थान हुन सक्छ। त्यस्ता स्थानहरूले तपाईंलाई अध्ययनका लागि प्रेर ...

सफल विद्यार्थीका १० बानी

  १) व्यवस्थित हुनुहोस्– आफूले गर्न खोजेको कामको योजना बनाउनुहोस्। के गर्ने, कहिले गर्ने भन्ने जस्ता कुरालाई ध्यान दिएर अघि बढ्नुपर्छ। यसले तपाईंलाई जिम्मेवारी बनाउनुका साथै अघि बढ्न पनि मद्दत गर्छ। २) एकैपटक धेरै काममा हात नहाल्नुहोस्– अध्ययनहरूले भनेका छन् कि धेरै कामहरू एकैपटक थाल्नु शारीरिक रूपमा असम्भव छ। ३) समय मिलाउनुहोस्– अध्ययन गर्न मन नलाग्न सक्छ। अध्ययनले मनोरञ्जन नदिन पनि सक्छ। दु्रत रूपमा (म्याराथनको पारामा) अध ...

हामी किन पढ्छौं ?

हर कसैको किताब, पत्रपत्रिका, रिसर्च पेपर या अन्य सामग्री पढ्नुको आ–आफ्ना कारण रहेका हुन्छन् । यो साझा पनि हुन सक्छ । पढ्नुको धेरै फाइदाहरु छन् । पढ्नाले हामीलाई ज्ञान, जानकारी, सूचना तथा बुझाई मिल्दछ । यसले मस्तिष्कको सम्झने शक्तिको समेत विकास हुन्छ । पढ्नुको फाइदाहरु के–के छन् ?पढ्नाले हाम्रो कल्पना–शक्ति राम्रो हुन्छ । आलोचनात्मक चिन्तन एवं लेखन कौशलको विकास हुन्छ । तपाइको पनि पढ्नुको कारण के–के छन् ? हामीसँग आदानप्रदान ...

कविता : स्कुल

-रेखा पन्त, गोरखा स्कुल सिंगो सिसाकलम काटेरबराबर तीन टुक्रा मध्येमेटाउने भएको पट्टिको एक भागहँसियाले तिखारेरएउटा सानो खेस्रा कपि हातमा थमाईडोहोर्याउदै मेरी आमालेस्कुलमा पुर्याएको पहिलो दिनजुनदिनम आमाको आँचल समाउनरोएँकराएँदगुर्दै गएँलाख बिन्ती गरेंअगाध प्रेममा पनि दरिलो मुटु बनाएरफर्कनु भयोमेरी आमा । मलाई राखियो एउटासानो कोठामाजहाँ पहिले मैले कहिल्यै नदेखेकासर र मेडमप्रत्येक आधा घन्टामापालै पालो छिर्दथेलाहुरे भैसीले दुध नदिंदा मेरो बाबालेपिट्ने ग ...

गिजुभाइको बालकथाः चलाख पाठो

-गिजुभाइ सन् १८८५ मा जन्मिएका गिरिजाशङ्कर भगवानजी बधेका अर्थात् गिजुभाई र उनका समकालीन महात्मा गान्धीको जन्म र कर्मभूमि भारतको गुजरात प्रान्त रह्यो । भारतीय समाजमा उनीहरूले आ–आफ्नो क्षेत्रमा अद्वितीय योगदान गरे । युवा गान्धी पोरवन्दरबाट लण्डनहुँदै वकालत गर्न दक्षिण अफ्रिका पुगेका थिए भने तन्नेरी गिजुभाई वकालतको अनुभव हासिल गर्न पूर्वी अफ्रिका । गान्धीले स्वदेश फर्किएर अङ्ग्रेज शासनविरुद्ध अभियान शुरु गरे, त्यसनिम्ति अहिंसा र सत्याग्रहलाई र ...

यसरी बनौँ अध्ययनमा अब्बल

  नियमित परि श्रमी र इमानदार भएर अध्ययन गर्ने हो भने सफलताको सिँढी चढ्न कुनै विशेष दिन कुर्नु पर्दैन। बजारमा राम्रो रोजगारीमा लाग्न यही विषय पढ्नुपर्छ भन्ने मापदण्ड पनि बनेको छैन। सफलताका लागि होस् या सहज रूपमा बजारमा रोजगारीमा लाग्नका लागि नै किन नहोस्, यसका लागि आवश्यकता पर्दछ केवल मेहनत र लगनशीलता। त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट भर्खरै स्नातकोत्तर तहमा उच्च अंक ल्याएर ‘गोल्ड मेडलिस्ट’ बन्न सफल विद्यार्थीको कथाले पनि यही बताउँछ। यस ...

बालबालिकालाई 'धारा प्रवाह' पढ्न सक्ने कसरी बनाउने ? यी हुन् टिप्सहरु

भाषा शिक्षणको एउटा लक्ष्य भनेको बालबालिकाले बिना रोकटोक वा नअड्कीकन  कुनैपनि पाठ धाराप्रवाह पढ्न सकुन् र त्यससँग सम्बन्धित प्रश्नको जवाफ दिन सकुन् भन्ने नै हो । धाराप्रवाह पढ्ने र सम्झने प्रक्रियाको बीचमा एउटा सकारात्मक सम्बन्ध रहेको हुन्छ । कुनैपनि बालबालिकाले जति सहज तरिकाले कुनैपनि पाठ पढ्न सक्छन्, त्यति नै सम्भावना रहन्छ कि त्यससँग सम्बन्धीत प्रश्नको जवाफ दिन सक्छन् । राम्रोसँग पढ्न सक्ने बालबालिकले त्यो विषयबस्तुको गहिरो अनुभव गर् ...

परीक्षा तयारीका सात टिप्स

काठमाडौं । यस दुुनियाँमा परीक्षालाई रमाइलो मान्ने विद्यार्थी भेट्टाउन निकै कठिन छ । तर सही तरिका समातेर गरिएको परीक्षा तयारीले उत्कृष्ट नतिजा दिने गरेको विभिन्न अध्ययनले देखाएको छ । जुुनसुुकै तहको परीक्षा तयारी गरिरहेका भए पनि विद्यार्थीले तयारीअघि केही यस्तो तरिका समात्नुुपर्छ जसले उनीहरूलाई परीक्षामा आनन्द प्रदान गर्नुुको साथै सोचेजस्तै नतिजा ल्याउनसमेत मद्दत गर्दछ । अध्ययनका लागि पर्याप्त समयपरीक्षाको तयारी गरिरहेका विद्यार्थीलाई परीक्षा आउनु ...

किन लाग्‍दैन पढाइमा मन ?

ओम बानियाँ मानिस मन र शरीरको संयुक्त रूप हो। त्यसैले मानिसका रोगहरू शारीरिक पनि हुन सक्छन्, मानसिक पनि हुन सक्छन्। तर अधिकांश रोगहरू मनोवैज्ञानिक कारणले पैदा हुन्छन्। यस्ता कतिपय रोगहरू बुढेसकालमा देखा पर्छन् भने कुनै रोगहरू युवाकालमा देखा पर्छन्।बाल्यकालमा नै देखा पर्ने रोगहरू पनि प्रशस्त हुन्छन्। कतिपय यस्ता रोगहरू मानिसले जन्मिँदै लिएर आएका हुन्छन्। यस्तै एक मानसिक रोग हो, लर्निङ डिसअर्डर, जुन रोग बालबालिकाले पढाइलेखाइ सुरु गर्दा पढाइलेखाइमा ...

गणित विषयमा राम्रो अंक ल्याउनका लागि कसरी गर्ने तयारी

यसवर्षको कक्षा १० को अन्तिममा लिइने एसइइ परीक्षाको तालिका सार्वजनिक भइसकेको छ ।   परीक्षा आगामी चैत्र ३ गतेदेखि ११ गते सम्म सञ्चालन हुने तय भएको छ । विद्यार्थीहरु यसको तयारीमा जुटिसकेका छन् । यदि यस परीक्षामा तपाई गणित विषयमा राम्रो अंक ल्याउन चाहानुहुन्छ भने तपाईलाई यो परीक्षाको टिप्स काम लाग्न सक्छ । १. ति पाठहरुलाई ज्यादा ध्यान दिनुहोस् ,जसबाट विगतमा सवैभन्दा बढी प्रश्न सोधिएका छन् । २. विगत पाँच वर्षको प्रश्नपत्रहरु जम्मा गर्नुहोस् ...

६ वर्षमुनिका बच्चालाई कस्तो व्यवहार ?

१० महिनामाथिका बच्चाहरू हरेक कुरामा चासो राख्ने, सिक्न चाहने र चकचके स्वभावका हुन्छन् । उनीहरूको यो व्यवहार ६ वर्षसम्म बढ्दो क्रममा हुन्छ । बच्चालाई ठेगानमा राख्नै गाह्रो भयो भन्ने हरेकजसो अभिभावकको गुनासो हुन्छ । आखिर यो उमेरका बच्चासँग कस्तो व्यवहार गर्ने ? बालमनोविज्ञ सानु अमात्यका सुझाब यस्ता छन्ः१. एक वर्षआसपासको उमेरमा पुगेपछि बच्चाहरू हरेक कुरामा चासो राख्छन् । हरेक नयाँ–नयाँ कुरामा आकर्षित हुन्छन् । त्यसैले एकदेखि ६ वर्ष उमेरका केट ...

स्कूल पढ्ने विद्यार्थीसँग तीस विश्वविद्यालयका सर्टिफिकेट !

  रोशन गाउँले पोखरा ।  मदरल्याण्ड हाइस्कूल पोखरामा कक्षा १० अध्ययनरत सोजिता पहारीसँग विश्वका विभिन्न १३ वटा विश्वविद्यालयका सर्टिफिकेट छन् । उनी विदेश पढेर सर्टिफिकेट पाएकी भने होइनन् । उनले घरमै बसेर मोवाइल चलाएरै डिग्री हासिल गरेकी हुन् । पहिले मोवाइलमा फेसबुक चलाएर व्यस्त हुने सोजिता अचेल मोवाइल त चलाउँछिन् तर त्यसमा फेसबुक नभएर संसारका उत्कृष्ट विश्वविद्यालयका कोर्सहरु गर्छिन् । उनले इन्टरनेटबाट पढ्न र जाँच दिन सकिने मूक विधिमार्फत् ...

उपत्यकाव्यापी कविता प्रतियोगिता सम्पन्न

काठमाडौँ । विश्व दुध दिवसको अवसरमा उपत्यकाव्यापी विद्यालयस्तरीय कविता प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ । राष्ट्रिय दुग्द्य विकास बोर्डले आयोजना गरेको प्रतिगोगितामा उपत्यकाका ५० विद्यालयका ६६ विद्यार्थीको सहभागिता रहेको थियो । प्रतियोगितामा सेन्टजर्ज इन्टरनेशनल स्कुल बिसालनगरका आयुश पौडेल प्रथम, युनिभर्सल उमावि धुम्बाराहीका विशाल रेग्मी द्धितीय तथा ग्रामण पव्लिक उमावि कोटेश्वरका समृद्धी कार्की तीतृय हुन सफल भएका छन् । त्यस्तै पद्यकन्या विद्याश्रम उमावि ...

'घुम्ती पुस्तकालय'मा झुम्मिए विद्यार्थी

इलाम । विद्यालय तहका विद्यार्थीलाई कोर्समा मिल्नेगरी बाहिरी ज्ञान र सीप अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले जिल्ला–जिल्लामा घुम्ती पुस्तकालय 'बुक बस' सञ्चालन भइरहेको छ। अमेरिकी दूताबासले विभिन्न विषयका पुस्तक बसमै लिएर हिँड्दै विद्यार्थीलाई पढ्ने अवसर दिएको हो। दूताबासको टोलीले सदरमुकामको चोक बजारमा गत बुधबारयता बुक बस सञ्चालन गरेको छ। चोक बजारमा बसमा पुस्तकालयझैं किताब सजाइएको छ । स्कुलमात्र नभइ क्याम्पसका विद्यार्थीसमेत यता आकर्षित भएका छन् । विभि ...

भूकम्प सम्झँदै चित्रकला

  काठमाडौं । भीमसेनस्थान स्थित द रोलिङस्टोन्स स्कु्लले खुला चित्रकला प्रतियोगिता आयोजना गरेको छ । काठमाडौ महानगरपालिका वडा नम्बर १२, १३, १९, २०, २१ र २३ का विभिन्न दुई दर्जन  विद्यालयका ६ देखि १४ वर्ष उमेर समुहका कक्षा १ देखि ८ का १ सय ७७ जना विद्यार्थीको सहभागिता रहेको प्रतियोगितामा भूकप्पले ध्वस्त भएको विश्वसम्पदा सुचीमा सुचिकृत काठमाडौ दरबारक्षेत्रको सम्पदालाई केन्द्रीत गरी चित्र बनाएका थिए ।  कक्षा ५–८ बाट एभिएम स्कुलकी र ...

चौतारीमा कथा भन्दै नाटक हेर्दै

काठमाडौँ ।  गुह्येश्वरी खरिबोटकी नीता सुवेदीले केही महिनाअघि ग्यास नपाएर एकदमै दुःख पाइन् । लोडसेडिङले बिजुलीमा खाना पकाउने अवस्था पनि थिएन । काठमाडौं जस्तो सहरमा बसेकी उनले कता दाउरा खोज्ने र कसरी चुल्हो बाल्ने मेसो पनि पाइनन् । सबैले दाउरामा पकाएको देखेपछि चारवटा ढुंगा खोजेर चुल्हो बनाइन् तर आगो बले पो । पतपति धुवाँ आउँछ भाँडा डढेर कालो भइसक्यो भात पाक्दैन । केही दिनमा छिमेकीले चुल्हो बाल्न सिकाइदिए बल्लबल्ल भात त पाक्यो भाँडा माझ्न उ ...

वातावरण सिक्दै बालबालिका

वातावरण भन्नाले के बुझ्नु भएको छ रु यसलाई चित्रमा उतार्नुहोस् । यो प्रश्न केही दिन पहिले गौशालास्थित स्पाउक स्कुलका विद्यार्थीलाई अमेरिकाको वासिङ्टन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक डा। रेन्डल सी काई र त्रिभुवन विश्वविद्यालय प्राणीशास्त्र विभागका डा। मुकेशकुमार चालिसेका टोलीले सोधेका थिए। सबैभन्दा राम्रो चित्र कोर्नेलाई पुरस्कारको व्यवस्था गरिएको थियो। तर चित्र कोर्नेमध्ये कोही पनि निराश नबनुन् भन्दै डा.काईले सबैका लागि उपहारको चाँजोपाँजो मिलाएका थिए।& ...